محمد حسن خان اعتماد السلطنه
2284
مرآة البلدان ( فارسى )
شكارگاه خوبى مىباشد . كوهى دارد موسوم به لشكردر . معروف است در زمان كيخسرو نزاعى در اين كوه واقع شده و بدين واسطه موسوم به لشكردر شده . غارى در اين كوه هست مشهور به غار كيخسرو و عامه بر ايناند كه كيخسرو در اين غار غايب شده . و گويند در زيارت دركه مزرعهاى است در دامنهء شمالى كوه لشكردر و جنوبى مانيزان چند درخت و آثار قديمى كه ديده مىشود قبر گيوگودرز است . بالجمله در كوه لشكردر معدن سرب خوبى موجود است . شكار ميش در اين كوه فراوان است . مرتع خوبى دارد . در بهار ايلات به جهت تعليف بدينجا مىآيند . آب و هواى آن بسيار خوب است . جوزان پائين درهء مانيزان و در همين دره واقع است . كوه لشكردر سمت جنوب اين دره و كوههاى بابارئيس و قالىباف و غيره كه فاصلهء خاكشرا ( چرا ) ى عراق است در حد شمالى اين دره از مشرق به مغرب كشيده شده . در قريهء جوراب خالصه آب آن داخل رودخانهء ملاير مىشود . ابتداى اين دره از گلگل و از قريهء گماسا مىباشد . دهات خوب در اين دره هست . جوزان : از مزارع كوهستان زرند است . آبش از قنات مىباشد . جوزان نوكى : اسم مزرعهاى است از مزارع قاينات قديم النسق . از آب قنات مشروب مىشود . چهار خانوار سكنه دارد . چوزچال : از قراى استراباد در ميان دهنه در بالاى كوه واقع شده آبش از چشمه هوايش ييلاق . چهل و يك خانوار جمعيت دارد . ييلاق اهالى كنول مىباشد . جوزجان : از قراى دارابجرد فارس است . جوزجان و جوزجانان : صاحب معجم البلدان گويد اين دو لفظ اسم يك ناحيهء بزرگى است در خطهء بلخ ما بين شهر بلخ و مرو الرود واقع . دار الحكومهء اين ناحيه يهوديه نام دارد . ساير شهرهاى معتبر اين ناحيه انبار و فارياب و كلاد است .